Skip to main content
Humane Foundation
دامداری صنعتی

استراتژی فشار سهامداران بر قفس‌های باتری: یک بررسی عمیق ۲۰۲۴

فشار سهامداران یک رویکرد مؤثر برای تسریع کنار گذاشتن قفس‌های باتری در صنعت دامپروری است که بر مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها تأکید دارد.

نویسنده دکتر لیلا کریمی4 دقیقه مطالعهتهران، IR
تصویری مفهومی از قفس‌های باتری مرغداری با پرتوهای نور، نمادی از تغییرات ناشی از فشار سهامداران.
Humane Foundation

استراتژی فشار سهامداران برای تسریع در کنار گذاشتن قفس‌های باتری، رویکردی مؤثر است که در آن سرمایه‌گذاران با استفاده از قدرت اقتصادی و اخلاقی خود، شرکت‌ها را ترغیب می‌کنند تا از این سیستم‌های پرورش حیوانات که رفاه ضعیفی دارند، دست بردارند. این رویکرد به دلیل تأثیر مستقیم بر سودآوری و شهرت برند، شرکت‌ها را به سمت پذیرش شیوه‌های پایدارتر سوق می‌دهد و به بهبود شرایط نگهداری حیوانات کمک می‌کند.

قفس‌های باتری چیست و چرا مشکل‌ساز هستند؟

قفس‌های باتری، سیستم‌های نگهداری مرسوم در صنعت مرغداری هستند که در آن مرغ‌های تخم‌گذار در قفس‌های کوچک و متراکم نگهداری می‌شوند. این قفس‌ها امکان حرکت طبیعی، بال زدن، لانه‌سازی یا خاک‌بازی را از حیوانات می‌گیرند و منجر به استرس شدید، آسیب‌های فیزیکی و بیماری‌های روانی می‌شوند (The Humane League, 2023).

از دهه ۱۹۶۰ میلادی، این سیستم‌ها به دلیل کارایی ظاهری و کاهش هزینه‌ها به طور گسترده‌ای مورد استفاده قرار گرفته‌اند، اما پیامدهای منفی زیست‌محیطی، اخلاقی و حتی بهداشتی آن بر سلامت عمومی به طور فزاینده‌ای آشکار شده است (World Animal Protection, 2022).

استراتژی فشار سهامداران چگونه کار می‌کند؟

استراتژی فشار سهامداران شامل مجموعه‌ای از اقدامات است که توسط سرمایه‌گذاران برای تأثیرگذاری بر سیاست‌ها و عملکرد شرکت‌ها انجام می‌شود. این اقدامات می‌تواند شامل ارسال نامه‌های رسمی، برگزاری جلسات با مدیریت شرکت، ارائه قطعنامه‌های سهامداران در مجامع عمومی، و حتی تهدید به فروش سهام باشد (Farm Animal Investment Risk & Return, 2023).

هدف اصلی این است که شرکت‌ها را متقاعد کنند تا سیاست‌های مسئولانه‌تری در قبال رفاه حیوانات اتخاذ کنند، به ویژه در مورد قفس‌های باتری. این فشارها اغلب از سوی سرمایه‌گذاران نهادی مانند صندوق‌های بازنشستگی، دانشگاه‌ها و سازمان‌های خیریه اعمال می‌شود که دارای ارزش‌های اخلاقی و مسئولیت اجتماعی هستند.

«فشار سهامداران دیگر صرفاً یک فعالیت جانبی برای فعالان نیست؛ بلکه به یک مؤلفه اصلی در استراتژی‌های مدیریت ریسک و ایجاد ارزش بلندمدت شرکت‌ها تبدیل شده است. شرکت‌هایی که به این فشارها بی‌توجهی می‌کنند، نه تنها با ریسک شهرت مواجه‌اند، بلکه ممکن است جذابیت خود را برای سرمایه‌گذاران آینده از دست بدهند.»

دکتر لیلا کریمی، استاد اقتصاد اخلاق، دانشگاه تهران

چه نوع شرکت‌هایی بیشتر تحت تاثیر قرار می‌گیرند؟

شرکت‌های بزرگ صنایع غذایی، رستوران‌های زنجیره‌ای، و فروشگاه‌های مواد غذایی که به شدت به عرضه محصولات دامی وابسته هستند، بیشترین تأثیر را از فشار سهامداران می‌پذیرند. این شرکت‌ها معمولاً برندهای شناخته‌شده‌ای دارند و شهرت آن‌ها برای حفظ اعتماد مشتریان و سرمایه‌گذاران بسیار حیاتی است (Open Wing Alliance, 2023).

به عنوان مثال، شرکت‌های مانند Unilever یا Nestlé که سبد محصولات گسترده‌ای دارند، در معرض نظارت عمومی بیشتری قرار دارند. در سال‌های اخیر، بسیاری از این شرکت‌ها تعهداتی برای حذف قفس‌های باتری از زنجیره تأمین خود تا سال‌های مشخصی اعلام کرده‌اند (Compassion in World Farming, 2021).

شرکتمنطقهتعهد (سال)
مک‌دونالدجهانی۲۰۲۵
یونیلیورجهانی۲۰۲۵
نستلهاروپا و آمریکا۲۰۲۵
کارفوراروپا۲۰۲۵
تسکواروپا۲۰۲۵
والمارتآمریکای شمالی۲۰۲۵-۲۰۲۸
تعهدات شرکت‌های بزرگ برای حذف قفس‌های باتری (انتخابی) Source: Open Wing Alliance, 2023

مزایا و چالش‌های حذف قفس‌های باتری چیست؟

حذف قفس‌های باتری مزایای متعددی دارد، از جمله بهبود رفاه حیوانات، افزایش اعتماد مصرف‌کنندگان، و کاهش ریسک‌های بهداشتی ناشی از تراکم (EFSA, 2017). سیستم‌های بدون قفس اغلب به محیط‌های پاک‌تر و سالم‌تر برای حیوانات منجر می‌شوند که می‌تواند شیوع بیماری‌ها را کاهش دهد (FAO, 2020).

با این حال، این تغییر با چالش‌هایی نیز همراه است. هزینه‌های اولیه برای بازسازی و تجهیزات جدید می‌تواند بالا باشد. همچنین، برخی تولیدکنندگان ممکن است با مقاومت در برابر تغییر مواجه شوند، به خصوص اگر سرمایه‌گذاری زیادی در سیستم‌های قدیمی کرده باشند. مدیریت تغییرات در زنجیره تأمین نیز پیچیده است.

درصد تعهدات شرکتی برای حذف قفس‌های باتری

Source: The Humane League, 2023

آینده قفس‌های باتری در پرتو فشار سهامداران چگونه است؟

روند جهانی نشان می‌دهد که آینده قفس‌های باتری رو به افول است. فشارهای قانونی، تغییر سلیقه مصرف‌کنندگان، و به ویژه استراتژی فشار سهامداران، به طور فزاینده‌ای شرکت‌ها را مجبور به تغییر می‌کنند (Sustainalytics, 2022). بسیاری از کشورها و ایالت‌ها قوانینی برای ممنوعیت قفس‌های باتری وضع کرده‌اند که این روند را تقویت می‌کند.

پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۳۰، بخش قابل توجهی از صنعت طیور در کشورهای توسعه‌یافته به سیستم‌های بدون قفس روی بیاورند. با این حال، نیاز به نظارت مستمر و افزایش آگاهی عمومی همچنان برای اطمینان از اجرای کامل این تعهدات ضروری است.

سوالات متداول

چه نهادهایی بیشترین فشار را بر قفس‌های باتری وارد می‌کنند؟+

نهادهای خیریه حقوق حیوانات، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مسئولانه، و سرمایه‌گذاران نهادی بزرگ مانند صندوق‌های بازنشستگی، بیشترین فشار را برای حذف قفس‌های باتری وارد می‌کنند. آن‌ها از طریق قطعنامه‌های سهامداران و گفتگوهای مستقیم با مدیریت شرکت‌ها فعالیت می‌کنند.

آیا حذف قفس‌های باتری به افزایش قیمت محصولات منجر می‌شود؟+

در برخی موارد، ممکن است در کوتاه‌مدت افزایش جزئی در قیمت‌ها مشاهده شود، اما بسیاری از مطالعات نشان می‌دهند که با افزایش مقیاس و کارایی سیستم‌های بدون قفس، این تفاوت قیمت کاهش می‌یابد و مصرف‌کنندگان نیز حاضرند برای محصولات اخلاقی‌تر هزینه بیشتری بپردازند (University of California, Davis, 2019).

چه قوانینی در مورد قفس‌های باتری در ایران وجود دارد؟+

در حال حاضر، قوانین جامعی برای ممنوعیت کامل قفس‌های باتری در ایران وجود ندارد، اما برخی فعالان حقوق حیوانات و گروه‌های مدنی در حال افزایش آگاهی و تلاش برای وضع چنین قوانینی هستند. استانداردهای کلی رفاه حیوانات در دامپروری صنعتی هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد.

چگونه می‌توانم به عنوان یک فرد به این جنبش کمک کنم؟+

به عنوان یک فرد، می‌توانید با انتخاب محصولات بدون قفس، حمایت از شرکت‌هایی که به رفاه حیوانات متعهد هستند، و آموزش خود و دیگران در مورد مضرات قفس‌های باتری به این جنبش کمک کنید. همچنین، می‌توانید به سازمان‌های فعال در این زمینه کمک مالی یا داوطلبانه ارائه دهید.

آیا تمام سیستم‌های بدون قفس رفاه حیوانات را تضمین می‌کنند؟+

خیر. در حالی که سیستم‌های بدون قفس به طور کلی بهتر از قفس‌های باتری هستند، اما 'بدون قفس' به تنهایی تضمین‌کننده رفاه کامل نیست. برخی سیستم‌ها ممکن است همچنان دارای تراکم بالا یا امکانات محدودی برای رفتارهای طبیعی باشند. بهترین گزینه، سیستم‌های 'آزاد' (Free-Range) یا 'پرورش ارگانیک' هستند.

Enjoyed this? Save or share.

دامداری صنعتی

ویژه