Skip to main content
Humane Foundation
▾
వన్యప్రాణులు

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం: రివ్యూ, నిజాలు, భారత చట్టాలు, నాటి పరిస్థితి

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం భారత జీవవైవిధ్యాన్ని, మన ఆహార వ్యవస్థలను ఎలా దెబ్బతీస్తోంది అనే దానిపై సాక్ష్యాధారిత సమీక్ష, పరిష్కార మార్గాలతో సహా.

రచయిత సురేష్ కుమార్4 నిమి. చదువుహైదరాబాద్, IN
భారతదేశంలో అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యంలో పట్టుబడిన పంగోలిన్ పొలుసులు, దంతం స్వాధీనం
Humane Foundation / AI-generated

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం అనేది అంతరించిపోతున్న జాతులను, వాటి నివాసాలను, మనుషుల ఆరోగ్యాన్ని ఒకేసారి దెబ్బతీసే ప్రపంచవ్యాప్త నేరం. ఇది భారతదేశంలో సంవత్సరానికి సుమారు 10,000 కోట్ల రూపాయల (రూ. 10,000 కోట్లు) విలువైన అక్రమ మార్కెట్‌గా అంచనా వేయబడింది (WCCB, 2022). దీని ప్రభావం నేరుగా మన అడవులపై, ఆహార గొలుసుపై పడుతుంది.

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం ఎందుకు జరుగుతుంది?

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యానికి ప్రధాన కారణం డిమాండ్: సంప్రదాయ ఔషధాలు, అలంకరణ వస్తువులు, ఫ్యాషన్, అరుదైన పెంపుడు జంతువులు, మాంసం కోసం. చైనా, వియత్నాం, థాయిలాండ్ వంటి దేశాల్లో పంగోలిన్ పొలుసులకు, పులి ఎముకలకు భారీ డిమాండ్ ఉంది. భారతదేశం నుంచి అక్రమంగా వెళ్లే వన్యప్రాణి ఉత్పత్తుల్లో పులి చర్మాలు, పంగోలిన్ పొలుసులు, నక్షత్ర తాబేలు, గద్దలు ప్రధానం (TRAFFIC, 2021).

మరో కారణం పేదరికం, అటవీ సమీప ప్రాంతాల్లో ఉపాధి లేకపోవడం. వేటగాళ్లకు, రవాణాదారులకు ఇది సులభమైన ఆదాయ మార్గంగా మారుతుంది. అంతర్జాతీయ నేర సమూహాలు ఈ వ్యాపారాన్ని నడుపుతూ, స్థానికులను వాడుకుంటాయి.

భారతదేశంలో ఏ జంతువులు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతున్నాయి?

పులులు, పంగోలిన్‌లు, నక్షత్ర తాబేళ్లు, భారతీయ గద్దలు, సరస్సు కప్పలు, కొన్ని రకాల పాములు ప్రధానంగా అక్రమ వాణిజ్యంలో చిక్కుతున్నాయి. పులి ఎముకలు, చర్మాలు; పంగోలిన్ పొలుసులు; తాబేళ్లు పెంపుడు జంతువులుగా; గద్దలు వాటి ఈకల కోసం వేటాడతారు.

జాతిప్రధాన ముప్పుIUCN స్థితి
బెంగాల్ పులిఎముకలు, చర్మం కోసం వేటఅంతరించిపోతున్న (EN)
భారతీయ పంగోలిన్పొలుసుల కోసం అక్రమ రవాణాఅత్యంత అంతరించిపోతున్న (CR)
నక్షత్ర తాబేలుపెంపుడు జంతువుల వ్యాపారంఅంతరించిపోతున్న (EN)
భారతీయ గద్దఈకలు, వేటఅత్యంత అంతరించిపోతున్న (CR)
హిమాలయన్ బ్లాక్ బేర్పిత్తాశయం, పంజాలుఅంతరించిపోతున్న (EN)
భారతదేశంలో అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం ప్రభావిత జాతులు, వాటి స్థితి (Source: WCCB, 2022; TRAFFIC, 2021)

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం మనుషుల ఆరోగ్యాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది?

వన్యప్రాణులతో సన్నిహిత సంబంధం, వాటిని చంపడం, రవాణా చేయడం ద్వారా జూనోటిక్ వ్యాధులు మనుషులకు వ్యాపించే అవకాశం పెరుగుతుంది. కోవిడ్-19 మహమ్మారి మూలం ఇప్పటికీ చర్చనీయమే అయినా, వన్యప్రాణి మార్కెట్లు, అక్రమ వ్యాపారం వ్యాధుల వ్యాప్తికి అనుకూలమైన వాతావరణం కల్పిస్తాయి (WHO, 2021).

అంతేకాదు, వన్యప్రాణులుండే ప్రాంతాల్లో మనుషుల ఆహార సంస్కృతిలో భాగంగా వాటిని తినడం వల్ల కూడా ప్రమాదం ఉంది. శాకాహార ఆహారం వైపు మారడం ద్వారా ఈ ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు.

“వన్యప్రాణి వాణిజ్యం కేవలం జంతువుల సమస్య కాదు; అది మన ఆరోగ్యం, ఆర్థిక వ్యవస్థ, పర్యావరణ భద్రతకు సంబంధించిన సమస్య.”

— డా. శ్రావణ్ కుమార్, వన్యప్రాణి శాస్త్రవేత్త, WII

భారతదేశంలో చట్టాలు ఎంత ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయి?

భారత వన్యప్రాణి రక్షణ చట్టం, 1972 అడవి జంతువుల వేట, వాణిజ్యాన్ని నిషేధిస్తుంది. 2002 సవరణ ద్వారా ఉల్లంఘనలపై శిక్షలు కఠినం చేశారు. అయితే, సరిహద్దు రవాణా, అంతర్జాతీయ నెట్‌వర్క్‌లు, అవినీతి, సిబ్బంది కొరత వల్ల అమలు బలహీనంగా ఉంది.

భారతదేశంలో నమోదైన వన్యప్రాణి నేరాల కేసులు (2019-2024)

Source: Wildlife Crime Control Bureau (WCCB), 2024

పరిష్కారాలు: మనం ఏమి చేయగలం?

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యాన్ని తగ్గించడానికి మనం చేయగలిగేవి

  1. 1

    వన్యప్రాణి ఉత్పత్తులను కొనకండి

    దంతం, పంగోలిన్ పొలుసులు, తాబేలు, గద్ద ఈకలతో చేసిన వస్తువులను కొనడం మానేయండి. డిమాండ్ తగ్గితే వేట తగ్గుతుంది.

  2. 2

    అవగాహన పెంచండి

    మీ స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులకు వన్యప్రాణి వాణిజ్యం ప్రమాదాల గురించి చెప్పండి. సోషల్ మీడియాలో పంచుకోండి.

  3. 3

    అనుమానిత కార్యకలాపాలను నివేదించండి

    అడవిలో ఉచ్చులు, అక్రమ రవాణా గురించి అటవీ శాఖకు లేదా WCCBకు ఫిర్యాదు చేయండి.

  4. 4

    శాకాహార ఆహారాన్ని ఎంచుకోండి

    మాంసం వినియోగం తగ్గించడం ద్వారా వన్యప్రాణుల వేటకు, నివాస నాశనానికి దోహదపడే ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.

  5. 5

    స్థానిక పరిరక్షణ సంస్థలకు మద్దతు

    హైదరాబాద్, విశాఖపట్నం వంటి నగరాల్లో పనిచేసే వన్యప్రాణి పునరావాస, పరిరక్షణ సంస్థలకు విరాళాలు ఇవ్వండి.

ఫ్యాక్టరీ ఫారమింగ్‌తో వన్యప్రాణి వాణిజ్యానికి సంబంధం ఏమిటి?

ఫ్యాక్టరీ ఫారమింగ్, పశువుల పెంపకం విస్తరణ వల్ల అడవులు నరికివేయబడి, వన్యప్రాణుల నివాసాలు నాశనమవుతున్నాయి. ఇది వన్యప్రాణులను మనుషుల సమీపానికి తెచ్చి, వాటి వేటకు, వ్యాధుల వ్యాప్తికి దారితీస్తుంది. అమెజాన్‌లో సోయా, పశుగ్రాసం కోసం అడవుల నరికివేత వల్ల వన్యప్రాణులు ఆశ్రయం కోల్పోతున్నాయి (FAO, 2022).

శాకాహార ఆహారం వైపు మారడం ద్వారా పశువుల పెంపకం డిమాండ్ తగ్గి, పరోక్షంగా వన్యప్రాణుల నివాసాలు రక్షించబడతాయి. ఇది వన్యప్రాణి వాణిజ్యాన్ని తగ్గించడానికి ఒక ముఖ్యమైన మార్గం.

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పరిస్థితి ఎలా ఉంది?

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ అడవుల్లో పులులు, చిరుతలు, పంగోలిన్‌లు, తాబేళ్లు, గద్దలు ఉన్నాయి. శ్రీశైలం, నల్లమల, అమరాబాద్, కవ్వాల్ వంటి ప్రాంతాల్లో అక్రమ వేట కేసులు నమోదవుతున్నాయి. స్థానికంగా కొన్ని గిరిజన సమూహాలు వన్యప్రాణి మాంసం విక్రయించే కేసులు కూడా ఉన్నాయి. అటవీ శాఖ, పోలీసు, WCCB కలిసి ఆపరేషన్లు నిర్వహిస్తున్నాయి.

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం నేరుగా మన పర్యావరణ వ్యవస్థలను, వ్యవసాయాన్ని, పర్యాటకాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. దీన్ని అరికట్టడం అందరి బాధ్యత.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం అంటే ఏమిటి?+

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం అనేది చట్టవిరుద్ధంగా అడవి జంతువులను, వాటి శరీర భాగాలను పట్టుకోవడం, రవాణా చేయడం, అమ్మడం. ఇది జీవవైవిధ్యాన్ని, మనుషుల ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది.

భారతదేశంలో ఏ జంతువులు ఎక్కువగా అక్రమ వాణిజ్యంలో చిక్కుతున్నాయి?+

పులులు, పంగోలిన్‌లు, నక్షత్ర తాబేళ్లు, గద్దలు, హిమాలయన్ బ్లాక్ బేర్‌లు ప్రధానంగా అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యంలో చిక్కుతున్నాయి. వీటి అవయవాలు, ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయంగా డిమాండ్ ఉంది.

వన్యప్రాణి వాణిజ్యాన్ని ఆపడానికి భారతదేశంలో ఏ చట్టాలు ఉన్నాయి?+

భారత వన్యప్రాణి రక్షణ చట్టం, 1972 ప్రధాన చట్టం. ఇది వేట, వాణిజ్యాన్ని నిషేధిస్తుంది. 2002 సవరణ ద్వారా శిక్షలు కఠినం చేశారు. అంతర్జాతీయంగా CITES ఒప్పందం ఉంది.

శాకాహార ఆహారం వన్యప్రాణి వాణిజ్యాన్ని ఎలా తగ్గిస్తుంది?+

శాకాహార ఆహారం వల్ల పశువుల పెంపకం డిమాండ్ తగ్గుతుంది. దీని వల్ల అడవుల నరికివేత, వన్యప్రాణుల నివాస నాశనం తగ్గుతాయి. పరోక్షంగా వన్యప్రాణి వాణిజ్యానికి, వేటకు దారితీసే ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.

అక్రమ వన్యప్రాణి వాణిజ్యం గురించి నేను ఎక్కడ ఫిర్యాదు చేయగలను?+

మీరు స్థానిక అటవీ శాఖ కార్యాలయానికి, పోలీస్ స్టేషన్‌కు లేదా Wildlife Crime Control Bureau (WCCB)కు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. వారి వెబ్‌సైట్‌లో ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదు సౌకర్యం ఉంది.

పంచుకోండి · చదవాల్సిన జాబితా

వన్యప్రాణులు
వీగన్ ఆహారం చూపించే ఆంధ్ర భోజనం: అన్నం, పప్పు, కూరగాయలు, రాగి రొట్టెతో సమతుల్య పళ్లెం
మొక్కల ఆధారిత

వీగన్ ఆహారం: పోషకాలు అందవనే వాదనలో నిజమెంత?

వీగన్ ఆహారం ఎందుకు కొందరికి అసమతుల్యంగా మారుతుందో, ఆంధ్ర–తెలంగాణ వంటకాలతో దాన్ని పోషకంగా ఎలా నిర్మించవచ్చో ఆధారాలతో పరిశీలిద్దాం.

6 నిమి. చదువు

బీఫ్ సోయా అడవుల నరికివేత కోసం అమెజాన్ అడవులు కాల్చివేత
వాతావరణం

బీఫ్, సోయా, అడవుల నరికివేత: మీ ప్లేటు వెనుక దాగిన అడవుల ధ్వంసం

గోమాంసం, సోయా ఉత్పత్తి కోసం అమెజాన్, సెర్రాడో అడవులు నశిస్తున్నాయి — ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ వినియోగదారులపై ఈ గొలుసు ప్రభావం ఏమిటి?

4 నిమి. చదువు

జీర్ణకోశ ఆరోగ్యానికి ఫైబర్ ఆహారాలు: పప్పు, బియ్యం, కూరగాయలు
పోషణ & ఆరోగ్యం

జీర్ణకోశ ఆరోగ్యానికి ఫైబర్ ఆహారాలు: పరిశ్రమ లాభం vs మీ ప్లేటు నిజం

మార్కెట్లో అమ్మే ఫైబర్ ఉత్పత్తుల వెనుక దాగిన సరఫరా గొలుసు, లెక్కలు, లాబీలను ఛేదిస్తూ—పప్పు, బియ్యం, కూరగాయలతో పేగు ఆరోగ్యాన్ని ఎలా కాపాడుకోవాలో తెలుసుకోండి.

4 నిమి. చదువు

ఎంపికలు