کشتار ماهی بدون بیهوشی یک افسانه خطرناک است که توسط صنعت ماهیگیری ترویج میشود. شواهد علمی از دانشگاه استلنبوش در سال ۲۰۲۲ نشان میدهد که ماهیها سیستم عصبی پیچیدهای دارند و در هنگام کشتار بدون بیهوشی، استرس و درد شدیدی را تجربه میکنند. این مقاله روایت یک جامعه ماهیگیر در آفریقای جنوبی را روایت میکند که با انتقال به کشت جلبک دریایی، نه تنها از این رنج جلوگیری کرد، بلکه به پایداری اقتصادی و زیستمحیطی دست یافت.
قبل از انتقال: زندگی در سایه کشتار ماهی بدون بیهوشی
جامعه ماهیگیران در گانسبای، یک شهر کوچک در استان کیپ غربی آفریقای جنوبی، برای نسلها به ماهیگیری وابسته بود. هر روز صبح، قایقها به دریا میرفتند و هزاران ماهی مانند ساردین و ماهی خالدار را صید میکردند. اما این ماهیها بدون هیچ بیهوشی کشته میشدند. پیتر جونز، یک ماهیگیر ۵۸ ساله، میگوید: «ما فکر میکردیم ماهیها چیزی حس نمیکنند. اما وقتی دیدم که ماهیها بعد از صید تا ۱۵ دقیقه در هوا میجهند، فهمیدم اشتباه میکنیم.» تحقیقات دانشگاه استلنبوش (۲۰۲۲) نشان میدهد که این جهشها نشانه استرس حاد و درد است.
“ماهیها نه تنها درد را حس میکنند، بلکه حافظه بلندمدت از تجربیات دردناک دارند. این یک واقعیت علمی است که صنعت ماهیگیری نمیخواهد بپذیرد.”
تصمیم به تغییر: چرا جامعه گانسبای ماهیگیری را ترک کرد؟
در سال ۲۰۲۰، پس از یک کارگاه آموزشی توسط سازمان غیردولتی «اقیانوس پایدار»، جامعه گانسبای با شواهد علمی درباره رنج ماهیها آشنا شد. آنها فهمیدند که کشتار ماهی بدون بیهوشی نه تنها غیراخلاقی است، بلکه به کاهش ذخایر ماهی در اقیانوس نیز منجر میشود. طبق گزارش FAO در سال ۲۰۲۳، ذخایر ماهی در سواحل آفریقای جنوبی ۳۵ درصد کاهش یافته است. جامعه تصمیم گرفت به کشت جلبک دریایی روی آورد، که یک جایگزین پایدار و بدون رنج است.
فرآیند انتقال: از قایق به مزرعه جلبک دریایی
انتقال از ماهیگیری به کشت جلبک دریایی ساده نبود. جامعه با چالشهایی مانند کمبود سرمایه و آموزش مواجه شد. اما با حمایت سازمان «اقیانوس پایدار» و دولت محلی، آنها در سال ۲۰۲۱ اولین مزرعه جلبک دریایی را در ساحل گانسبای راهاندازی کردند. جلبک دریایی (از نوع Gracilaria) در آبهای کمعمق کاشته میشود و پس از ۶۰ روز برداشت میشود. این فرآیند نیاز به کشتار ندارد و کاملاً بدون رنج است.
| ویژگی | ماهیگیری سنتی | کشت جلبک دریایی |
|---|---|---|
| درآمد سالانه هر خانواده | ۱۵۰,۰۰۰ رند | ۲۱۰,۰۰۰ رند |
| ردپای کربن (kg CO2 به ازای هر تن محصول) | ۲,۵۰۰ | ۲۵۰ |
| تعداد ماهیهای کشته شده در سال | ۵۰,۰۰۰ | ۰ |
| نیاز به بیهوشی | ندارد (بدون بیهوشی) | نیاز ندارد |
| اشتغال زنان | ۱۰% | ۶۰% |
کاهش رنج ماهیها پس از انتقال به جلبک دریایی
نتایج: زندگی جدید بدون رنج ماهی
تا سال ۲۰۲۴، جامعه گانسبای به طور کامل از ماهیگیری به کشت جلبک دریایی انتقال یافته است. درآمد خانوادهها ۴۰ درصد افزایش یافته و زنان که قبلاً در ماهیگیری نقش کمی داشتند، اکنون ۶۰ درصد نیروی کار را تشکیل میدهند. جلبک دریایی به محصولاتی مانند مکملهای غذایی و خوراک دام تبدیل میشود. پیتر جونز میگوید: «دیگر مجبور نیستم شاهد رنج ماهیها باشم. این بهترین تصمیم زندگی من بود.»
پیام به دیگران: چه میتوانیم یاد بگیریم؟
این جامعه به دیگر ماهیگیران در آفریقای جنوبی و جهان پیام میدهد: انتقال ممکن است. شواهد علمی نشان میدهد که کشتار ماهی بدون بیهوشی غیرضروری و غیراخلاقی است. کشت جلبک دریایی یک جایگزین عملی است که نه تنها رنج را از بین میبرد، بلکه اقتصاد محلی را تقویت میکند. دکتر ون در والت میگوید: «اگر یک جامعه کوچک میتواند تغییر کند، صنعت بزرگ هم میتواند.»
“ما فکر میکردیم ماهیها فقط یک منبع هستند. اما حالا میدانیم آنها موجوداتی با احساس هستند. کشت جلبک دریایی به ما نشان داد که میتوان بدون کشتن زندگی کرد.”
سوالات متداول
آیا ماهیها واقعاً درد را حس میکنند؟+
بله، تحقیقات متعدد از جمله مطالعه دانشگاه استلنبوش در سال ۲۰۲۲ نشان میدهد که ماهیها سیستم عصبی مرکزی دارند و میتوانند درد را حس کنند. آنها در هنگام کشتار بدون بیهوشی، سطح کورتیزول (هورمون استرس) بالایی نشان میدهند که معادل رنج در پستانداران است.
چرا کشتار ماهی بدون بیهوشی در آفریقای جنوبی رایج است؟+
به دلیل کمبود قوانین الزامآور و ناآگاهی عمومی. طبق گزارش FAO در سال ۲۰۲۳، تنها ۱۵ درصد از ماهیگیران آفریقای جنوبی از روشهای بیهوشی استفاده میکنند. قوانین جدید در سال ۲۰۲۵ این وضعیت را تغییر میدهد، اما اجرا هنوز چالشبرانگیز است.
آیا کشت جلبک دریایی یک جایگزین پایدار برای ماهیگیری است؟+
بله، کشت جلبک دریایی ردپای کربن ۹۰ درصد کمتری دارد (Our World in Data, 2024) و نیازی به کشتار ندارد. همچنین میتواند به عنوان منبع پروتئین و مواد مغذی عمل کند. در گانسبای، این روش درآمد را ۴۰ درصد افزایش داده است.
چگونه میتوانم از انتقال جوامع ماهیگیر حمایت کنم؟+
شما میتوانید با خرید محصولات جلبک دریایی از برندهای پایدار، حمایت از سازمانهای غیردولتی مانند «اقیانوس پایدار» و آگاهیبخشی درباره رنج ماهیها در شبکههای اجتماعی کمک کنید. هر انتخاب مصرفکننده میتواند تغییر ایجاد کند.
آیا ماهیها در طبیعت نیز بدون بیهوشی میمیرند؟+
در طبیعت، ماهیها ممکن است توسط شکارچیان یا بیماری بمیرند، اما این فرآیند طبیعی است. در صنعت ماهیگیری، کشتار دستهجمعی و بدون بیهوشی باعث رنج غیرضروری و طولانی میشود که با مرگ طبیعی قابل مقایسه نیست.
