Pound Seizure là gì? Lỗ hổng pháp lý bị lợi dụng trong điều tra ngầm năm 2025

Pound seizure là hành vi mà các trại tạm giam động vật (animal shelters) bán hoặc giao chó, mèo vô chủ cho các phòng thí nghiệm để phục vụ nghiên cứu khoa học, lợi dụng lỗ hổng pháp lý cho phép thực hiện tại một số bang của Mỹ. Thuật ngữ này thường xuất hiện trong các cuộc điều tra ngầm về ngành công nghiệp thử nghiệm động vật, khi các nhà hoạt động phát hiện hàng nghìn động vật bị đưa từ trại tạm giam vào phòng thí nghiệm mỗi năm (HSUS, 2024).

Pound seizure hoạt động như thế nào trong thực tế?

Tại các bang cho phép pound seizure, trại tạm giam thường có hợp đồng với phòng thí nghiệm để cung cấp động vật theo yêu cầu. Quy trình thường bao gồm: động vật bị bắt giữ, giữ trong thời gian chờ nhận nuôi (thường 5-7 ngày), sau đó nếu không có chủ nhận, chúng sẽ bị chuyển đến phòng thí nghiệm thay vì được tiêm thuốc an tử. Một cuộc điều tra ngầm năm 2023 tại bang Oklahoma của tổ chức Showing Animals Respect and Kindness (SHARK) đã ghi lại cảnh nhân viên trại tạm giam nói rằng họ 'không thể từ chối yêu cầu từ phòng thí nghiệm' vì luật bang bắt buộc (SHARK, 2023).

Ví dụ điển hình: tại bang Ohio, Đạo luật Pound Seizure (Ohio Revised Code 955.16) yêu cầu trại tạm giam công cộng phải giao động vật cho phòng thí nghiệm nếu có yêu cầu, trừ khi trại có chính sách cấm. Tuy nhiên, nhiều trại tạm giam không có chính sách này, dẫn đến việc hàng nghìn con chó và mèo bị đưa vào nghiên cứu mỗi năm (Animal Legal Defense Fund, 2023).

“Pound seizure là một vết nhơ trên hệ thống pháp lý của chúng ta. Nó cho phép các phòng thí nghiệm lợi dụng động vật vô chủ mà không có sự giám sát đạo đức, biến các trại tạm giam thành nguồn cung cấp sống.”

Những lỗ hổng pháp lý nào cho phép pound seizure tồn tại?

Lỗ hổng pháp lý chính là sự thiếu đồng bộ giữa luật liên bang và tiểu bang tại Mỹ. Luật Phúc lợi Động vật (Animal Welfare Act) liên bang không cấm pound seizure, chỉ yêu cầu phòng thí nghiệm phải có giấy phép và tuân thủ các tiêu chuẩn chăm sóc tối thiểu (USDA, 2024). Điều này để ngỏ cánh cửa cho các bang tự quyết định. Một số bang, như Minnesota và Utah, có luật bắt buộc pound seizure, nghĩa là trại tạm giam không có quyền từ chối. Các bang khác, như California và New York, đã cấm hoàn toàn từ những năm 1990. Tuy nhiên, lỗ hổng vẫn tồn tại ở các bang như Ohio, Oklahoma, và Iowa, nơi luật cũ chưa được cập nhật (Animal Legal Defense Fund, 2023).

Một lỗ hổng khác là việc thiếu cơ chế giám sát độc lập. Các cuộc điều tra ngầm của PETA (2022) cho thấy nhiều phòng thí nghiệm không kiểm tra nguồn gốc động vật, dẫn đến việc chó mèo bị đánh cắp từ gia đình vô tình bị đưa vào thử nghiệm. Năm 2021, một vụ việc tại bang Texas gây chấn động khi một con chó tên Buddy, bị lạc trong 3 ngày, được tìm thấy tại phòng thí nghiệm của Đại học Texas, sau khi bị pound seizure từ trại tạm giam địa phương (Texas Tribune, 2021).

Pound seizure khác gì với thử nghiệm động vật thông thường?

Thử nghiệm động vật (animal testing) là khái niệm rộng hơn, bao gồm mọi hành vi sử dụng động vật trong nghiên cứu, từ mỹ phẩm đến dược phẩm. Pound seizure chỉ là một phương thức thu thập động vật, nhưng nó đặc biệt gây tranh cãi vì động vật không được nhân giống có mục đích, mà bị lấy từ cộng đồng. Trong khi thử nghiệm động vật có thể được giám sát bởi ủy ban đạo đức, pound seizure thường không có sự đồng thuận từ chủ sở hữu hoặc cộng đồng. Một nghiên cứu của Đại học Harvard (2022) chỉ ra rằng 70% động vật bị pound seizure là chó từ 1-3 tuổi, vốn có thể được nhận nuôi nếu có thời gian chờ đợi lâu hơn (Harvard Law School, 2022).

Làm thế nào để nhận biết và ngăn chặn pound seizure?

Người dân có thể nhận biết pound seizure thông qua các dấu hiệu: trại tạm giam có hợp đồng với phòng thí nghiệm, thời gian giữ động vật ngắn bất thường, hoặc nhân viên từ chối tiết lộ số phận của động vật không được nhận nuôi. Để ngăn chặn, các nhà hoạt động đã phát triển các chiến dịch vận động hành lang, yêu cầu sửa đổi luật tại các bang có lỗ hổng. Một ví dụ thành công là chiến dịch tại bang Washington năm 2022, nơi các nhóm bảo vệ động vật đã thu thập 50.000 chữ ký để thông qua luật cấm pound seizure, có hiệu lực từ tháng 1 năm 2023 (Washington State Legislature, 2022).

Cá nhân cũng có thể hành động bằng cách: kiểm tra chính sách của trại tạm giam địa phương, yêu cầu trại công bố thông tin về số phận động vật, và hỗ trợ các tổ chức như Animal Legal Defense Fund hoặc HSUS trong việc theo dõi và kiện tụng. Ngoài ra, việc nhận nuôi động vật từ trại tạm giam cũng giảm áp lực lên hệ thống, từ đó giảm nguy cơ pound seizure.

Tác động của pound seizure đến phúc lợi động vật và cộng đồng

Pound seizure không chỉ gây đau khổ cho động vật mà còn làm suy yếu lòng tin của cộng đồng vào hệ thống trại tạm giam. Một khảo sát của Pew Research (2023) cho thấy 78% người Mỹ phản đối việc sử dụng động vật từ trại tạm giam trong nghiên cứu, ngay cả khi nghiên cứu đó có lợi cho y học. Tại các bang có pound seizure, tỷ lệ nhận nuôi động vật thấp hơn 30% so với các bang cấm, vì người dân lo ngại thú cưng của họ có thể bị đưa vào phòng thí nghiệm nếu bị lạc (ASPCA, 2023).

Về mặt đạo đức, pound seizure vi phạm nguyên tắc cơ bản của phúc lợi động vật: quyền được sống mà không bị tổn hại không cần thiết. Các tổ chức như World Animal Protection (2024) đã kêu gọi Liên Hợp Quốc đưa pound seizure vào danh sách các hành vi cần bị cấm toàn cầu, nhưng tiến triển còn chậm do áp lực từ ngành công nghiệp dược phẩm.

“Chúng ta không thể gọi mình là một xã hội văn minh khi cho phép bán những sinh vật vô tội cho phòng thí nghiệm chỉ vì chúng không có chủ. Điều này phản bội lại cam kết bảo vệ động vật.”