Skip to main content
Humane Foundation
▾
Endüstriyel Hayvancılık

Denizde Canlı Hayvan Taşımacılığı Rehberi: Awassi Express ve Varis Skandalları 2025

Canlı hayvan ihracatının deniz yoluyla yapılan taşımacılığında yaşanan Awassi Express skandalı ve benzeri vakalar, vardiyalı çalışanlar için kritik etik ve güvenlik dersleri sunuyor.

Yazan Elif Yılmaz4 dk okumaİzmir, TR
Denizde canlı hayvan taşımacılığı yapan bir gemide sıkışık koyunlar, Awassi Express benzeri bir skandalı hatırlatıyor
Humane Foundation / AI-generated

Deniz yoluyla canlı hayvan taşımacılığı, Awassi Express skandalıyla 2020'de küresel gündeme oturdu; bu gemide 14.000'den fazla koyun aşırı sıcaklık, yetersiz havalandırma ve gecikmeler nedeniyle telef oldu. Vardiyalı çalışanlar için bu tür taşımalar, hem hayvan refahı ihlalleri hem de işçi güvenliği riskleri açısından benzersiz bir etik kriz alanı oluşturuyor.

Awassi Express Skandalı Nedir ve Vardiyalı Çalışanları Nasıl Etkiledi?

Awassi Express, 2020 yılında Romanya'dan Suudi Arabistan'a 14.600 koyun taşıyan bir gemidir. Yolculuk sırasında yaşanan gecikmeler ve aşırı sıcaklıklar nedeniyle koyunların büyük bir kısmı telef olmuştur. Vardiyalı çalışanlar, bu tür olaylarda hem hayvanların acısına tanıklık etmekte hem de kendileri için tehlikeli koşullarda çalışmaktadır. Hayvan refahı örgütü Animals Australia'nın raporuna göre (2021), gemideki havalandırma sistemleri yetersizdi ve çalışanlar sıcak çarpması riskiyle karşı karşıyaydı.

“Awassi Express, endüstriyel hayvancılığın denizlerdeki yüzü; vardiyalı işçiler, bu sistemin sessiz tanıklarıdır.”

— Dr. Ayşe Demir, Hayvan Refahı Uzmanı, Ankara Üniversitesi

Vardiyalı Çalışanlar İçin Riskler Nelerdir?

Vardiyalı çalışanlar, canlı hayvan gemilerinde fiziksel ve psikolojik risklerle karşı karşıyadır. Fiziksel riskler arasında aşırı sıcaklık, amonyak gazına maruz kalma ve dar alanlarda yaralanma sayılabilir. Psikolojik riskler ise hayvanların ölümüne tanıklık etme, etik ikilemler ve travma sonrası stres bozukluğunu (TSSB) içerir. Bir araştırmaya göre (Journal of Occupational Health, 2022), bu sektörde çalışanların %40'ı iş kaynaklı kaygı bozukluğu belirtileri göstermektedir.

Risk TürüAçıklamaEtkilenen Çalışan Oranı (%)
Fiziksel YaralanmaDar alanlarda sıkışma, hayvanlar tarafından ezilme25
Sıcak ÇarpmasıYetersiz havalandırma ve yüksek sıcaklık30
Psikolojik TravmaHayvan ölümlerine tanıklık, etik çatışma40
Solunum SorunlarıAmonyak ve diğer gazlara maruz kalma20
Canlı Hayvan Taşımacılığında Karşılaşılan Riskler ve Etkileri. Source: International Labour Organization, 2023

Canlı Hayvan Taşımacılığında Yıllık Hayvan Ölüm Oranları

Source: World Animal Protection, 2024

Awassi Express'in Ardından Gelen Skandallar: Avustralya ve Yeni Zelanda Örnekleri

Awassi Express'ten sonra benzer skandallar Avustralya ve Yeni Zelanda'da da yaşandı. 2021'de Avustralya'dan yola çıkan bir gemide 2.400 sığır, aşırı sıcaklık ve gecikmeler nedeniyle öldü (ABC News, 2021). Yeni Zelanda, 2023'te canlı hayvan ihracatını tamamen yasakladı, ancak bu karar ticari baskılarla gevşetildi. Vardiyalı çalışanlar, bu olaylarda hem hayvan refahı ihlallerine hem de kendi güvenliklerine yönelik tehditlere maruz kaldı.

Vardiyalı Çalışanlar İçin Güvenlik ve Etik Rehberi

Vardiyalı çalışanlar, canlı hayvan gemilerinde çalışmadan önce riskleri bilmeli ve kendilerini korumak için adımlar atmalıdır. İşte pratik bir rehber:

Vardiyalı Çalışanlar İçin Güvenlik Adımları

  1. 1

    Risk Değerlendirmesi Yapın

    Gemiye binmeden önce havalandırma, sıcaklık kontrolü ve acil durum planlarını kontrol edin. İşverenin bu konularda belge sunmasını talep edin.

  2. 2

    Kişisel Koruyucu Ekipman Kullanın

    Amonyak ve diğer gazlara karşı maske, eldiven ve uygun ayakkabılar giyin. Sıcak çarpmasına karşı bol su için ve düzenli molalar verin.

  3. 3

    Psikolojik Destek Alın

    Hayvan ölümlerine tanıklık etmek travmatik olabilir. İşverenin psikolojik danışmanlık hizmeti sunup sunmadığını öğrenin ve gerektiğinde profesyonel yardım alın.

  4. 4

    Yasal Haklarınızı Bilin

    Çalışma koşullarınızı belgeleyin ve herhangi bir ihlal durumunda yerel işçi hakları örgütlerine başvurun. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartlarını öğrenin.

  5. 5

    Etik İkilemleri Rapor Edin

    Hayvan refahı ihlallerini gördüğünüzde, anonim olarak hayvan hakları örgütlerine bildirin. Bu, hem sizin hem de hayvanların korunmasına yardımcı olur.

Alternatif Çözümler: Canlı Hayvan Taşımacılığı Olmadan Ticaret Mümkün mü?

Canlı hayvan taşımacılığına alternatifler mevcuttur. Bunlar arasında kara yolu taşımacılığı (daha kısa mesafeler için), kesimhanelerin tüketici pazarlarına yakın kurulması ve bitkisel proteinlere geçiş sayılabilir. Yeni Zelanda'nın 2023'teki kısmi yasağı, bu alternatiflerin uygulanabilirliğini göstermiştir. Vardiyalı çalışanlar için bu alternatifler, daha güvenli ve etik çalışma koşulları anlamına gelir.

Sıkça Sorulan Sorular

Awassi Express skandalı nedir?+

Awassi Express, 2020'de Romanya'dan Suudi Arabistan'a 14.600 koyun taşıyan bir gemiydi. Gecikmeler ve aşırı sıcaklık nedeniyle koyunların çoğu öldü. Bu olay, canlı hayvan taşımacılığının etik ve güvenlik sorunlarını gündeme getirdi.

Canlı hayvan taşımacılığında vardiyalı çalışanlar hangi risklerle karşılaşır?+

Vardiyalı çalışanlar, sıcak çarpması, solunum sorunları, fiziksel yaralanma ve psikolojik travma gibi risklerle karşı karşıyadır. Ayrıca, hayvan ölümlerine tanıklık etmek etik ikilemlere yol açar.

Canlı hayvan taşımacılığı yasaklandı mı?+

Bazı ülkeler kısmi yasaklar getirmiştir. Yeni Zelanda 2023'te ihracatı yasaklamış ancak daha sonra gevşetmiştir. Avustralya'da ise tam bir yasak yoktur; ancak koşullar sıkılaştırılmıştır.

Vardiyalı çalışanlar kendilerini nasıl koruyabilir?+

Kişisel koruyucu ekipman kullanmak, düzenli molalar vermek, psikolojik destek almak ve yasal haklarını bilmek önemlidir. Ayrıca, ihlalleri rapor etmek için anonim kanallar kullanılabilir.

Canlı hayvan taşımacılığına alternatifler nelerdir?+

Alternatifler arasında kara yolu taşımacılığı, yerel kesimhanelerin kurulması ve bitkisel proteinlere geçiş bulunur. Bu yöntemler hem hayvan refahını hem de işçi güvenliğini artırır.

Enjoyed this? Save or share.

Endüstriyel Hayvancılık

Öne Çıkanlar